Με «Παιχνίδια διχασμού και εγκυμοσύνης» το Cine Δράση καλωσορίζει το καλοκαίρι

Ξεκινούν την Πέμπτη 25 Ιουνίου οι καλοκαιρινές προβολές της Κινηματογραφικής Λέσχης Cine Δράση. Οι προβολές θα πραγματοποιούνται κάθε Πέμπτη στις 21.00 στο προαύλιο του 2ου Γυμνασίου, το οποίο βρίσκεται  στη συμβολή των οδών Ταϋγέτου και Ξάνθης.

εναρκτήρια ταινία για το φετινό καλοκαίρι είναι τα «Παιχνίδια διχασμού και εγκυμοσύνης» . Μια διασκεδαστική κωμωδία που αποκαλύπτει, με απλό και ειλικρινή τρόπο, τον παραλογισμό της ζωής και των ανθρώπινων πράξεων, αλλά και το πόσο έτοιμοι είναι  συνηθισμένοι άνθρωποι να κάνουν  ασυνήθιστα πράγματα σε δύσκολους καιρούς και αντίξοες συνθήκες. Μια ταινία απλή που όμως περιλαμβάνει  τον πλούτο, την πολυμορφία και την πολυπλοκότητα της ζωής.

Η υπόθεση

Βρισκόμαστε στην κατεχόμενη Τσεχία, λίγο πριν το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Γιόζεφ και η Μαρία, ένα άτεκνο ζευγάρι αναγκάζεται, σχεδόν άθελά του, να κρύψει στο σπίτι του τον Ντέιβιντ, έναν νεαρό Εβραίο, το μόνο επιζών  του Ολοκαυτώματος μέλος της εβραϊκής οικογένειας των πρώην εργοδοτών τους. Ο Γιόζεφ  είναι ένας συνηθισμένος, λίγο καταθλιπτικός, λίγο οκνηρός και καθόλου ηρωικός άνθρωπος. Αυτή η πράξη ακούσιας γενναιότητας παγιδεύει την οικογένεια του και όλους γύρω της σε μια σειρά από παράδοξα κωμικά και τρομακτικά πράγματα. Αρχικά αποφασίζει, για να διασκεδάσει τυχόν υποψίες σε βάρος τους, να δουλέψει για τους κατακτητές κατάσχοντας τις περιουσίες των εξοντωμένων Εβραίων.

Την δουλειά του την έχει εξασφαλίσει ο οικογενειακός φίλος Χορστ, ένας δωσίλογος με ναζιστικό σήμα στο πέτο και μουστάκι αλά Χίτλερ που έχει βάλει στο μάτι τη Μαρία και για αυτό το σκοπό  πηγαινοέρχεται στο σπίτι τους  με καφέδες, κρέατα και άλλα σπάνια για τον υπόλοιπο πληθυσμό αγαθά. Αυτές οι συχνές επισκέψεις του δωσίλογου υποχρεώνουν τον Γιόζεφ και τη Μαρία να αναζητήσουν και άλλες τρελές, λύσεις. Η έσχατη είναι  να προφασιστούν ότι η Μαρία είναι έγκυος. Αλλά ο Γιόζεφ δεν μπορεί να κάνει παιδιά και αυτό  είναι γνωστό στη γειτονιά. Καθώς λοιπόν έχουν επείγουσα ανάγκη από μια πραγματική εγκυμοσύνη θα ζητήσουν τη βοήθεια του δραπέτη. Όσο οι Γερμανοί χάνουν έδαφος στον πόλεμο, η συμπεριφορά του Χορστ αρχίζει να αλλάζει. Με βάση τις προηγούμενες υποψίες του ότι κάποιος άλλος ζει με τον  Γιόζεφ και τη Μαρία, διώχνει τις κατοχικές αρχές όταν οι τελευταίοι ψάχνουν αντιστασιακούς από σπίτι σε σπίτι. Και όταν στο τέλος οι Γερμανοί χάνουν, ο Γιόζεφ αρχικά θα θεωρηθεί από τις νέες αρχές συνεργάτης, στη συνέχεια με τη βοήθεια του δραπέτη θα κριθεί ως αντιστασιακός και επιπλέον θα βγάλει λάδι τον δωσίλογο.

Οι ναζιστικές θηριωδίες στην μεγάλη οθόνη

Οι ταινίες που γυρίζονται με θέμα τις ναζιστικές θηριωδίες είναι πάρα πολλές. Λίγες όμως είναι εκείνες που αντιμετωπίζουν το θέμα τους από χιουμοριστική πλευρά.  Η πιο γνωστή από όλες «Η ζωή είναι ωραία» του Roberto Benini, έχει προκαλέσει σοβαρές ενστάσεις αφενός για την απόδοση της ιστορικής πραγματικότητας (πχ στο Άουσβιτς δεν μπήκαν πρώτα τα αμερικανικά στρατεύματα) και αφετέρου για το είδος του χιούμορ που χρησιμοποίησε  το οποίο δημιουργεί την εντύπωση ότι απαλύνει τη φρίκη των ναζιστικών θηριωδιών. Σε αντίθεση με αυτό, το χιούμορ του «Παιχνίδια Διχασμού και Εγκυμοσύνης»  δεν υποτιμά, αλλά προσπαθεί να  εξηγήσει το τερατώδες του ναζισμού. Γιατί και ο  33χρονος Τσέχος σκηνοθέτης Jan Hrebejk (στο Cine Δράση είδαμε την τελευταία του ταινία «Η δασκάλα»)  επέλεξε το χιούμορ και τη  φάρσα για να αφηγηθεί την ιστορία του.

Με τέσσερα όλα κι όλα πρόσωπα συνθέτει  την κοινωνική γεωγραφία της Τσεχίας, αλλά θα μπορούσε να είναι της Ελλάδας. Αντιμετωπίζει τις αδυναμίες των χαρακτήρων του με συμπάθεια, χωρίς απόλυτους διαχωρισμούς. Ξεκαθαρίζει ότι οι συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν κάποιο δειλό άνθρωπο σε μια ηρωική πράξη που πάντα συνοδεύεται από φόβο, δισταγμούς και υπαναχωρήσεις.  Οι φυσιολογικές αδυναμίες του Γιόζεφ – η νωθρότητα του, η γκρίνια του, ο σαρκασμός του – είναι δύσκολο να διακριθούν από τις αρετές του. Είναι, με το δικό του μελαγχολικό του τρόπο, ένας αξιοπρεπής και ανεκτικός άνθρωπος που όταν  εμφανίζεται ο δραπέτης, θα του δώσει καταφύγιο, κάνοντας το σωστό, όχι γιατί έχει την αίσθηση του καθήκοντος, αλλά επειδή δεν μπορεί να σκεφτεί κάτι άλλο. Βέβαια ο χαρακτήρας του είναι από αυτούς που «έχουν τα μέσα» σε όλες τις καταστάσεις. Από τη μια ανοίγει την πόρτα του σπιτιού του στο δωσίλογο και από την άλλη κρύβει το νεαρό Εβραίο. Ο δωσίλογος τού εξασφαλίζει τον κατοχικό επιούσιο. Ο Εβραίος θα του εξασφαλίσει την μεταπολιτευτική επιβίωση και την αναγνώριση του ως αντιστασιακού. Κερδισμένος και στις δύο περιπτώσεις. Μέσα σε όλα.

Τα «Παιχνίδια Διχασμού και Εγκυμοσύνης» ήταν υποψήφια για όσκαρ Καλύτερης Ξένης Ταινίας. Τιμήθηκαν με 15 Βραβεία σε 18 συνολικά υποψηφιότητες.  Οι ερμηνευτές του Jaroslav Dusek (Χόρστ), Anna Siskova (Μαρία), Boleslav Polivka (Γιόζεφ), είναι όλοι εξαιρετικοί στους ρόλους τους.

Τσεχία, 2000. Διάρκεια: 117′. Σκηνοθεσία: Jan Hrebejk.  Πρωταγωνιστούν: Bolek PolivkaCsonger KassaiAnna SiskovaBoleslav PolivkaCsongor Kassai.